Ook dat was Rotterdam

Recensies
Ook dat was Rotterdam

Reformatorisch Dagblad | 24-02-2016

De melkboer was hervormd, de schoenmaker gereformeerd en de smid ook. De bakker, vlakbij, was rooms. De groenteman behoorde tot de gereformeerde gemeenten. Zo was Rotterdam. Van vrijzinnig tot orthodox, het ging in de jaren vijftig van de vorige eeuw op zondag allemaal naar de kerk, meestal tweemaal op een zondag, blijmoedig en zonder morren, en natuurlijk te voet. Stadbreed was er het besef dat God bestaat.

In de jaren zestig ging het met Rotterdam al een stuk beter. Maar, kerkelijk niet. In hoog tempo ging het richting de nieuwe tijd. Rotterdammers begingen op z'n minst twee boosheden: meer en meer verlieten ze God, de Springaders des levenden waters, en ze houwden zichzelf bakken uit, gebroken bakken die geen water konden houden (Jeremia 2:13). Rotterdam werd aan Parijs gelijk, of aan Ninevé, nog erger. De kerken zaten veel minder vol dan anders. Het ene na het andere kerkgebouw raakte overbodig, moest zijn deuren sluiten, werd tot supermarkt omgebouwd of domweg afgebroken. Een daarvan was de Koninginnekerk. Op oudejaarsavond 1972 werd daar de laatste dienst gehouden. De gemoederen waren zeer beroerd, de emoties groot. Ds. N. Kleermaker ging voor. Aan het slot van zijn preek zei hij: „De Koninginnekerk wordt afgebroken. Ons als gemeente, kerkbestuur en predikanten past geen protest maar schuldbelijdenis. Te midden van het puin hebben wij de belofte van God dat Hij doorgaat met het verzamelen, bewaren en voltooien van Zijn werk.” Ook dat is Rotterdam.
lees de volledige recensie van J. van 't Hul
Ook dat was Rotterdam

Reformatorische Omroep

Een keurig uitgevoerde uitgave met duidelijke tekst en veel fotomateriaal: Lees – en kijkuitgave! Iedereen die wat met Rotterdam heeft zal veel herkennen en naar sommige zaken terugverlangen. Het is een boek over het kerkelijk en dagelijks leven van orthodoxe protestanten in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. Het gaat om een aantal impressies van een voorbije tijd. Reden te meer voor deze uitgave is dat ervan het kerkelijk leven in Rotterdam helaas weinig is overgebleven.

Indeling boek: HERSTEL (7 hfd.; o.a. Trouwen en direct naar de Oost); GODSDIENSTIG LEVEN ( 9 hfd.), o.a. Volle kerken; Een schooltje an de Boezemsingel; DAGELIJKS LEVEN ( 8 hfd. o.a. Niet trouwen in het wit; Knus en gezeillig); BUITEN DE DEUR ( 3 hfd. – Te doen onderwijzen; Onder de wapenen; Een dagje erop uit); ZORGEN ( 4 hfd. : Opgenomen; In de avond van het leven; Naar de koningin; De lakens voor de ramen); NAAR EEN ANDERE TIJD (2 hfd. : De wereld dringt binnen; Een reus geveld: de Koninginnekerk gesloopt: 'Te midden van het puin hebben wij de belofte van God dat Hij doorgaat met het verzamelen, bewaren en voltooien van Zijn werk; (ds.Kleermaker,243),). Een boek om uren in te lezen en te kijken. Waar is de tijd gebleven! Van harte dank aan de schrijver en samensteller!
Ook dat was Rotterdam

Op de boekenplank | 11-03-2016

Van de hand van W. B. Kranendonk, hoofdredacteur van het Reformatorisch Dagblad, verscheen een prachtig boek in foto's en verhalen, dat de titel kreeg: 'Ook dat was ROTTERDAM' met als ondertitel 'Het leven van bevindelijk gereformeerden (1945-1970)'.

Na de oorlog, met al haar verschrikkingen, mede tengevolge van het vreselijke bombardement dat in Rotterdam plaatsvond in de meidagen van 1940, kwam er een tijdperk van wederopbouw. Dat bracht de nodige veranderingen met zich mee. Ook voor het leven van orthodoxe protestanten, die er volop aanwezig waren voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog in Rotterdam. De oudsten van hen die bewiust die tijd hebben meegemaakt, weten zich te herinneren hoe massaal vele kerkgangers de straten van de Maasstad bevolkten tijdens d ezondagen als ze opgingen naar de kerken. Ook na de oorlog bleef er sprake van een geestelijk leven in de grote stad aan de Maas. Hoe was het kerkelijke en het dagelijkse leven van de bevindelijk gereformeerden? Daarin heeft Kranendonk zich verdiept. Hij geeft in worod en beeld weer wat hij heeft teruggevonden en wat hem door derden werd aangereikt. Na de inleiding 'Er lag beslag', zijn we getuige van de door het bombardement van 14 mei getroffen Laurenskerk. We komen mensen tegen als wijlen ds. H. Ligtenberg, ds. J. P. Geels, ds. G. H. Kersten, ds. H. Visser Mzn., de nog erg jonge Maarten Tanis, die opgroeide in de Maasstad, ds. W. F. Laman, die de christelijke gereformeerde kerk vna Rotterdam-West diende. We zien een deel van de glorieuze intocht van Canadezen bij de bevrijding in mei 1945. We lezen het verhaal van Elfriede Malzian, de bruid van de latere ds. A. Elshout, die als Duitse vrouw aanvankelijk werd gewantrouwd. We komen Jan van Vliet, Koos Kik en Sara Salij tegen, hoofdodnerwijzer Tj. Molenaar. We lezen over het bonnensysteem, over de grote woningnood in de naoorlogse tijd, over velen die rondlopen met plannen om te gaan emigreren. Het godsdienstige leven komt aan de orde. Ds. A. Vergunst zette zijn stempel op de ger. Gem. van Rotterdam-Centrum. De Chr. Ger. kerk van Rotterdam-West bloeide in die tijd, dat ds. Laman en later ds. H. van Leeuwen en ds. H. C. van der Ent de kerk dienden. Er waren godvruchtige geslachten, ook daar. Genoemd worden de families Reinders, Kok. bewoners van het bejaardenhuis 'Sela', het grote gezin van schilder Karels en nog veel meer. Het is een zeer aantrekkelijk boek! Vlot geschreven, met toepasselijke foto's erbij. Rotterdammers die deze tijd hebben meegmaakt, zullen dingen herkennen en ervan genieten. Een prachtig kijk- en leesboek!

Rotterdam was na de Tweede Wereldoorlog een stad in
verandering. Dat gold zeker ook het leven van orthodoxe
protestanten. Velen van hen kijken nog altijd met warme
gevoelens terug op de tijd dat op zondag de straten van
de Maasstad zwart zagen van de kerkgangers. Bekend is
dat er niet alleen vóór, maar ook ná de oorlog sprake was
van een bloeiend geestelijk leven. Hoe was het kerkelijk
en dagelijks leven van bevindelijk gereformeerden in de
havenstad?