Crux

Recensies
Friesch Dagblad 16-03-2013
Het boek De crux is al een poosje uit, maar het is zon uitgave die pure verhalen bevat van christenen van allerlei signatuur over hoe ze geloven. En daarom bijna tijdloos.
De redacteuren Cees Dekker, bekend nanotechnoloog en auteur, en Reinier Sonneveld, theoloog, auteur en scenarioschrijver stelden de vraag wat is de kern van je geloof? aan 49 christelijke denkers en kunstenaars in Nederland.
Het leverde gedichten op (onder andere van Kees van der Zwaard en Guillaume van der Graft/Willem Barnard), korte essay-achtige bijdragen (onder andere Willem Jan Otten, Monique Samuel, bisschop Gerard de Korte, ds. Arenda Haasnoot (PKN), kerkplanter/missioloog Stefan Paas), en 25 werken van bekende kunstenaars zoals van Henk Helmantel, Marius van Dokkum en Willem de Vink.

Kantelpunt
De crux van het boek is volgens de samenstellers het geloven in het kruis van Christus. Hij, Jezus, blijkt een struikelblok, maar ook een kantelpunt in de geschiedenis en in het leven van een mens. Wie Hem ontmoet, verandert - hoe dan ook.
Het fraaie van het boek is dat je door de bijdragen mensen, die regelmatig in de christelijke en seculiere media voorbijkomen, beter leert kennen. Bijvoorbeeld Egypte-deskundige Monique Samuel, die sinds de revolutie in menig televisie- en radioprogramma het nieuws duidde en zelfs op de tafel danste bij Pauw & Witteman nadat Mubarak zijn biezen had gepakt.
Het blijkt dat Samuel op haar dertiende een diepe Godservaring had. Ze lijdt aan een oogziekte en verloor daardoor een groot deel van haar gezichtsvermogen. Dat leidde in eerste instantie ook tot het overboord zetten van God. Ik wilde Hem niet meer kennen, ik wilde Hem niet meer zien. Als Hij mijn zicht ontnam, ook al was het misschien een welverdiende straf, dan had ik niets meer met Hem te maken, zo dacht ik.
Uiteindelijk zei ze God helemaal niet vaarwel, maar brak en ging Samuel leven vanuit overgave. God raakte mij die dag aan op een manier zoals niemand me ooit geraakt heeft. Ik trilde, huilde, lachte en had het gevoel dat mijn ogen voor het eerst echt werden geopend. Ja, ik verloor mijn zicht, maar ik ervoer meer dan ooit dat God er is en echt om mij geeft, wat mij ook overkomt.
Ze begon haar leven aan God toe te vertrouwen. Blind werd ze niet. Sterker nog, mijn zicht is - anders dan de artsen destijds hebben voorspeld - al ruim drie jaar stabiel. En belangrijker nog, de ogen van mijn hart zijn voorgoed geopend.
Wie de passages van haar over Egypte nu leest - haar bijdrage is ruim vóór de revolutie geschreven - ziet bijna een profetische hoop. Het leven van de mensen daar is allesbehalve makkelijk, maar veel Egyptenaren hebben meer oprechte hoop en vreugde dan Nederlanders. Als ik een suggestie mag doen waardoor dat komt: Egyptenaren zijn godvruchtige mensen, ze hebben iets om zich aan vast te klampen. Ze staan op met de woorden el hamd il-Allah (halleluja, God zij geprezen) en gaan daar ook mee naar bed.
Haar officiële naam is Mounira, wat in het Arabisch zij die licht geeft betekent. Ik geloof niet dat het toeval is dat mijn ouders deze naam voor mij hebben gekozen. Mijn leven is vaak duister, maar ik ben doordrongen van Gods licht. Hopelijk zien mensen iets van dat licht in mij. Dan doe ik mijn naam eer aan. God wil met zijn licht ook in jouw schijnen. In ons allemaal.

Vriendschap
Bisschop De Korte van Groningen-Leeuwarden leverde een bijdrage van ruim zeven paginas aan De crux. Een levensbeschrijving vanaf zijn geboorte tot nu hij bisschop in het Noorden is. Ik was een religieus kind en leerde van mijn ouders het Onze Vader en het Wees Gegroet. Kort na mijn eerste Heilige Communie werd ik misdienaar en ik was graag in de kerk.
Door met name het evangelie van Johannes en de brieven van de apostel Paulus te bestuderen, werd Christus steeds meer het oriëntatiepunt in zijn leven. Vriendschap met Christus werd steeds meer waar alles om draaide in mijn eigen geestelijk leven. De Kortes loopbaan, maar ook privézaken als het overlijden van zijn beide ouders die hij binnen een half jaar verloor, daarover vertelt de bisschop openhartig.
En ook over zijn benoeming als herder van het Bisdom Groningen-Leeuwarden. Na vele jaren van oefening als hulpbisschop in de schaduw van de vaderlijke kardinaal Simonis, mocht ik nu mijn vleugels uitslaan. Ik was intens dankbaar voor het pauselijk vertrouwen en niet minder voor de hartelijke ontvangst door velen in het nieuwe bisdom. Honderden stuurden mij een teken van verbondenheid.
De kerk is voor hem een lichaam van hoop. En die hoopt leeft niet alleen in daden, maar ook in onze woorden. De grote uitdaging is voor De Korte laten zien dat het werkelijk verschil maakt te leven in vriendschap met Jezus Christus.

Opwekking
Een noodkreet is te lezen in het verhaal van ds. Tom Marfo uit Amsterdam, geboren in Ghana en nu een van de bekendste predikanten in ons land. Sinds 1900 is het aantal christenen op het continent waar hij vandaan komt bijna verzeventigvoudigd (!). Van ongeveer zeven miljoen naar 470 miljoen. Nu woon ik in Europa en zie ik hier het omgekeerde gebeuren. Nog maar de helft van de mensen gelooft hier in een God.
Hij vindt dat de kerk in het Westen haar eerste liefde is kwijtgeraakt: ze is veel te liberaal en materialistisch geworden. Maar hij besluit positief: Ik zie hoe de nieuwe generatie weer het volle evangelie omarmt. Daarom, geloof ik dat er, ondanks alles, een opwekking gaat komen hier.
Schrijver Willem Jan Otten vertelt waarom hij zich rekent tot de gelovigen en hoe het zes jaar duurde tot hij een priester vroeg of die hem wilde dopen. Het verhaal is in veel media uitgemeten, maar de geloofsbelijdenis die Otten doet in dit boek is iets wat in elke paascyclus zou kunnen worden voorgelezen de komende tijd. Dat ik geloof komt doordat ik niet kan geloven dat een mens op eigen kracht kan doen wat Jezus heeft gedaan. Hij moet daar bij geholpen zijn, van buiten. Door zijn geloof. In de barmhartigheid. Geloof is alles, behalve door mij zelf bedacht. Ik geloof omdat Jezus het ongelooflijke, bovenmenselijk heeft gedaan. (...) Hij heeft ons van het menselijke, al te menselijke verlost, en verzoend met de verborgen Almachtige.
De crux is een boek met parels - geen pareltjes - van zulke verhalen, mooi opgemaakt, rijk full colour geïllustreerd en een geschenk om in te kijken en te lezen. Wie een goed voornemen heeft in de vastentijd of veertigdagentijd - hoe je het ook noemt - zet de televisie uit de komende weken en beleeft in verwondering mooie uren met dit boek.
Lodewijk Blom

IZB 22-12-2010
Heeft Zijn liefde je in beweging gezet?

Dit prachtige boek bevat persoonlijke verhalen, poëzie en kunst. Een bont gezelschap van gelovigen laat zich in het hart kijken. Op ontwapenende wijze laten ze zien wie hen inspireert en welke betekenis Jezus Christus heeft in hun leven. In de subtitel staat de kern van hun geloof. Wie dit boek leest komt er namelijk achter dat er niet een kern is, maar veel meer. Bekende (althans in christelijke kring) en minder bekende Nederlanders schreven elk hun eigen bijdrage. De eindredacteuren hebben hen daarbij veel vrijheid gegeven, waardoor de bijdragen sterk van elkaar verschillen.
Elly Nieman (van Elly & Rikkert) vertelt haar levensverhaal en de manier waarop God daarin zijn mysterieuze gang gaat. Het maakt diepe indruk door de eerlijke en nuchtere manier waarop zij zichzelf niet spaart. En dat valt bij meer bijdragen op: gelovigen sparen zichzelf niet, ze weten hoe pijnlijk en heerlijk het is om van genade te leven.
Daniël de Wolf (Thugz Church, Den Haag) pakt het meer apologetisch aan, in de vorm van een soort briefwisseling. Ook hij geeft hoog op van Gods liefde. Door zijn aanwezigheid in de zelfkant van de samenleving maakt hij duidelijk wat Gods liefde concreet betekent in een mensenleven, in een stad.
Cees Dekker, Peter Wortel, Benno van den Toren, Martine Vonk,… 49 schrijvers, dichters, schilders, kunstenaars, denkers, doeners, gelovigen, allemaal komen ze aan het woord of het beeld. En allemaal geven ze hoog op van Jezus, die hun leven definitief ten goede veranderde.
Bij vrijwel iedereen is te merken dat Gods liefde niet iets is wat louter geconsumeerd wordt. Het doet met de schrijvers iets, het zet hen in beweging, het maakt hen zelf op hun beurt mensen die liefhebben om niet. De eindredacteuren schreven een summier Woord vooraf. Het is goed dat dat beknopt is: de verhalen spreken voor zich.
De bijdragen in het boek zijn vrijwel allemaal zo goed dat ik niet kiezen kan. Daarom enkele citaten:
“Geloven is voor mij dus je vleugels uitslaan, doen waarvoor je bent bedoeld en je niet druk maken over de laatste mode of de juiste iphone.” (Martine Vonk)
“Ik geloof dat God de Europese kerk niet loslaat. Jullie voorouders hebben hun levens opgeofferd om ons het geloof te komen brengen. Zij zijn de heiligen die in de hemel voor jullie pleiten en God zal naar hun gebed luisteren.” Tom Marfo (Ghana)
“Aandacht hebben voor de concrete naasten in mijn omgeving. Daarin schiet ik vaak tekort. Maar ik ben werk in uitvoering, dus er is nog hoop dat het beter wordt…” (Cees Dekker)
“Wanneer je leerling wordt van rabbi Jezus, kom je in wat hij het koninkrijk van God noemt. En zoals wij merken, daar gelden omgekeerde principes in vergelijking met het leven erbuiten. Het heet daarom ook wel het Omgekeerde Koninkrijk. Daar zijn de laatste eersten, daar zijn de kleinen groot, armen rijk, daar is de nederigste dienaar de hoogste.” (Hans van der Lee)
“Gedurende mijn bekering ben ik steeds sterker gaan beseffen dat ik het allemaal nooit had kunnen geloven als ik het had kúnnen geloven.” (Willem Jan Otten)
“God is er en Hij zal komen. Zijn licht schijnt. Droom dus alsjeblieft met mij mee. Niet omdat je er een beter mens van wordt of je leven zoveel eenvoudiger zal zijn. Hoewel ik dit iedereen toewens, kan ik je geen van deze dingen beloven. Droom met mij om het licht te zien, Gods licht.” (Monique Samuel)

Kunst
De bijdragen van de kunstenaars in dit boek zijn verrassend. Ik kan niet ander zeggen dan dat de christelijke kunst volwassen aan het worden is. Er is werk van hoog niveau bij. Het werk is bij de tijd, dat wil zeggen dat het zichzelf niet snel prijsgeeft en de kijker / lezer vastpakt en aan het werk zet met de eventuele betekenis. Niet langer geeft christelijke kunst de boodschap direct al weg.

Voor wie?
Al lezend en kijkend heb ik me afgevraagd voor wie dit boek bedoeld is. Hebben christenen er wat aan? Is het een preek voor eigen parochie? Zeker, het is nuttig, bemoedigend, instructief en stimulerend om als gelovige het verhaal van medegelovigen te horen. Ik raad de lezer dat ook aan: ga achter je toetsenbord of je papier zitten en schrijf jouw bijdrage eens op. Je zult ontdekken hoe moeilijk dat is. Je zult ook ontdekken dat Jezus Christus in jouw leven zich niet onbetuigd heeft gelaten. Waar ik nog het meest benieuwd naar ben: heeft zijn liefde jou ook in beweging gezet? Waar blijkt dat zijn liefde in jouw leven buiten zijn oevers treedt? Want op die plekken en momenten geschiedt zijn wil en komt zijn Koninkrijk. Dat is de kern van dit boek: het Koninkrijk is aan het aanbreken. Dat is geen wereldvreemd paradijs, maar dat zijn mensen van vlees en bloed die veranderd zijn in hun denken en doen. Uit ervaring weet ik dat veel andersdenkenden hen feilloos herkennen en waarderen. Lees het maar na, in al die bijdragen: gelovigen hebben plek in hun hart voor de ander. En dat werkt.

Minpuntje?
Naar goed Nederlands gebruik heb ik ook wat te zeuren. Ik heb het boek als gelovige gelezen en het maakte heel blij. Toen probeerde ik het als andersdenkende te lezen en vond ik het hier en daar behoorlijk overdreven. Elke bijdrage zit zo boordevol God en Jezus dat je moet zoeken naar een spoortje twijfel. Rien van de Berg doet het gelukkig wel: “Een tijdlang heb ik niet geloofd, ik kan het iedereen van harte aanbevelen. De atheïstische positie verlost de mens van een reeks fundamentele vragen, die over doel en zin voorop. Het staat de godloze vrij zin en doel zelf te bepalen. Ik heb dat ervaren als een verlossing.” Dit is vooral voer voor gelovigen. Maar een integere lezer die niet gelooft zal toch ook het denken worden gezet. Hopelijk wordt het een zoeker en uiteindelijk een vinder…

Wat kan je er mee?
Dit boek is een boek om weg te geven. Het ziet er niet uit als een weggevertje. Je geeft het aan iemand na rijp beraad. Omdat je vermoedt dat hij of zij voor sommige verhalen of kunstuitingen ontvankelijk is.
Voor een boek als dit, in deze uitvoering, is de prijs van nog geen twintig euro echt laag. De opbrengst gaat ook nog eens naar een goed doel: Tear Nederland.
Johan Timmer, afdeling Toerusting

Titel: De crux
Ondertitel: Christenen over de kern van hun geloof
Auteur/redactie: Cees Dekker, Reinier Sonneveld
Uitgever: Buijten & Schipperheijn - 2010
Druk: 1e druk
Genre: Theologie
Type: Paperback
Bladzijden: 288
Illustraties: Ja
EAN: 9789058815019

> Bekijk fragment

WAAR GAAT HET NU ECHT OM IN HET GELOOF?
WAT IS DE KERN, LOS VAN ALLE BUITENKANT?

Dit boek laat een bonte rij christelijke denkers en kunstenaars zien die de kern van hun geloof verwoorden of verbeelden. Het resulataat is een intrigerende bundel met heel persoonlijke en originele antwoorden op deze grote vraag.

Uit de veelheid aan ervaringen komt één ding naar voren: de crux van het geloven is het kruis van Christus. Hij blijkt een struikelblok, maar ook een kantelpunt in de geschiedenis en in het leven van een mens. Wie hem ontmoet, verandert - hoe dan ook.

De crux bevat persoonlijke verhalen, poëzie en kunst.
Het is een unieke, full colour bundel van de hoogste kwliteit.

De bekende auteurs Cees Dekker (nanowetenschapper) en Reinier Sonneveld (theoloog)hebben gezocht naar de beste schrijvers en kunstenaars van christelijk Nederland en hun gevraagd Wat geloof je nu eigenlijk? En wat is daar zo bijzonder en mooi aan? Kun je dat op een persoonlijke manier verwoorden of verbeelden?
Het resultaat is een luxe, full colour en avontuurlijk boek, waarbij de auteurs zich diep in hun hart laten kijken, en tegelijk iets nieuws en ontroerends over God vertellen.

Het boek is een gevarieerde bundel geworden van vijftig christelijke denkers en kunstenaars die op zoek zijn geweest naar antwoorden en levensvervulling en bij Christus zijn uitgekomen, ook al kennen sommigen nog vragen. De verscheidenheid
aan achtergrond en zoektocht geeft een dieper zicht op Gods grote trouw en barmhartigheid, die ieders hart doorgrondt en met mensen onderweg is. (Groei, augustus 2011)