In 2009 was het 550 jaar geleden dat Adriaan van Utrecht, de enige paus uit de Lage Landen, in Utrecht het levenslicht zag. Hij werd na een uiterst succesvolle carrière aan de Leuvense universiteit benoemd tot raadsheer en opvoeder van Karel V, die hem vervolgens als zijn vertegenwoordiger naar Spanje stuurde. Daar vernam hij in februari 1522 dat hij tot paus was verkozen. In Rome werd hij onder meer belast met de hervorming van de curie en de bestrijding van het lutheranisme. In deze catalogus komen verschillende aspecten van deze boeiende figuur aan bod, zoals zijn wetenschappelijke activiteit, zijn verhouding tot Erasmus en tot Luther, en zijn entourage die overwegend uit de Nederlanden stamde. Daarnaast wordt ook ruim aandacht besteed aan het 'Nachleben' van deze paus in de biografische traditie en aan de portretten op munten, penningen en gravures. Vrijwel al het materiaal dat hier wordt beschreven, is afkomstig uit de rijke collecties van de Koninklijke Bibliotheek van België te Brussel en van de Centrale Universiteitsbibliotheek en de Maurits-Sabbebibliotheek van de Katholieke Universiteit Leuven. Recent wetenschappelijk onderzoek maakt het mogelijk het beeld van deze paus als een kleurloos en onbeduidend pontificaat te corrigeren tot een voorloper van de contrareformatie.
